მოსაზრება თანამედროვე სამართლის თაობაზე, მისი როლი საზოგადოებისა და სახელმწიფოს ცხოვრებაში
სახელ­მწი­ფო-სა­მარ­თლებ­რი­ვი რე­ალ­ო­ბა, პო­ლი­ტი­კუ­რი და სა­მარ­თლებ­რი­ვი პრო­ცე­სე­ბი ერთ-ერ­თი ყვე­ლა­ზე რთუ­ლი და მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი სა­ჯა­რო სფე­როა, რო­მელ­ზე­დაც დიდ­წი­ლად არ­ის და­მო­კი­დე­ბუ­ლი მთლი­ან­ად სა­ზო­გა­დო­ებ­ის ცხოვ­რე­ბა. მა­თი მეც­ნი­ერ­უ­ლი გა­გე­ბა არა მხო­ლოდ სა­ზო­გა­დო­ებ­ის ობ­ი­ექ­ტუ­რი მოთ­ხოვ­ნი­ლე­ბაა, არ­ამ­ედ რთუ­ლი ამ­ოც­ან­აც. სა­ხელ­მწი­ფო­სა და სა­მარ­თლის თე­ორ­ია გან­ზო­გა­დე­ბუ­ლი ფორ­მით სწავ­ლობს სა­მარ­თლის ქვეყ­ნე­ბი­სა და სის­ტე­მე­ბის მრა­ვალ­ფე­როვ­ნე­ბას – შო­რე­ულ და არც თუ ისე შო­რე­ულ წარ­სულ­ში არ­სე­ბულ­თა­გან, რომ­ლე­ბიც ამ­ჟა­მად არ­სე­ბობს. თუ მეც­ნი­ერ­ე­ბა არ შე­ის­წავ­ლი­და და არ გან­ზო­გა­დებ­და ამ გი­გან­ტურ ის­ტო­რი­ულ გა­მოც­დი­ლე­ბას, მა­შინ სა­ხელ­მწი­ფო - იურ­იდ­ი­უ­ლი პრაქ­ტი­კა ან სა­მუ­და­მოდ დარ­ჩე­ბო­და ერთ ად­გილ­ზე ან გა­ნად­გურ­დე­ბო­და, რად­გან ხალ­ხი და­ივ­იწ­ყებ­და გა­სუ­ლი თა­ობ­ის ძვირ­ფას გა­მოც­დი­ლე­ბას და მიღ­წე­ვებს. დღე­საც სა­ხელ­მწი­ფო-სა­მარ­თლებ­რივ მშე­ნებ­ლო­ბა­ში მეც­ნი­ერ­ებ­ის იგ­ნო­რი­რე­ბა უამ­რავ უარ­ყო­ფით შე­დეგს იწ­ვევს. პრაქ­ტი­კის შეს­წავ­ლი­თა და შე­ჯა­მე­ბით, სა­ხელ­მწი­ფო­სა და სა­მარ­თლის თე­ორ­ია აყ­ალ­იბ­ებს სა­ხელ­მწი­ფო-სა­მარ­თლებ­რი­ვი ფე­ნო­მე­ნე­ბის ცნე­ბებ­სა და გან­მარ­ტე­ბებს, ავ­ით­არ­ებს სა­მეც­ნი­ე­რო რე­კო­მენ­და­ცი­ებ­სა და დას­კვნებს, აყ­ალ­იბ­ებს ახ­ალ იდ­ე­ებს, რომ­ლე­ბიც სა­შუ­ალ­ებ­ას აძ­ლევს არა მხო­ლოდ გა­ვი­გოთ სა­ხელ­მწი­ფო­სა და სა­მარ­თლის არ­სი, ში­ნა­არ­სი და ფორ­მე­ბი, არ­ამ­ედ ოს­ტა­ტუ­რად გა­მო­იყ­ენ­ონ ის­ი­ნი პროგ­რე­სუ­ლი გან­ვი­თა­რე­ბის სა­ზო­გა­დო­ებ­ის მიზ­ნე­ბის­თვის.
ადმინისტრაციული სამართალწარმოება ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთასთან, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვასთან და დახმარებასთან დაკავშირებით
ოჯ­ახ­ში ძა­ლა­დო­ბა ერთ-ერთ ყვე­ლა­ზე აქ­ტუ­ალ­ურ და სენ­სი­ტი­ურ პრობ­ლე­მას წარ­მო­ად­გენს თა­ნა­მედ­რო­ვე სა­ზო­გა­დო­ებ­ის­ათ­ვის. იგი გავრ­ცე­ლე­ბუ­ლია მსოფ­ლი­ოს თით­ქმის ყვე­ლა ქვე­ყა­ნა­ში და არ გა­აჩ­ნია სო­ცი­ალ­უ­რი, ეკ­ონ­ომ­იკ­უ­რი, კულ­ტუ­რუ­ლი თუ გე­ოგ­რა­ფი­უ­ლი საზ­ღვრე­ბი. მი­უხ­ედ­ავ­ად მი­სი გავრ­ცე­ლე­ბი­სა, ძა­ლა­დო­ბა ოჯ­ახ­ში ხში­რად ფა­რუ­ლია და მსხვერ­პლნი დუ­მილს ამ­ჯო­ბი­ნე­ბენ სირ­ცხვი­ლი­სა და ში­შის გა­მო. გან­სა­კუთ­რე­ბით ხში­რია ქა­ლე­ბი­სა და ბავ­შვე­ბის მი­მართ ჩა­დე­ნი­ლი ძა­ლა­დო­ბა, რაც საფრ­თხეს უქ­მნის მა­თი ფი­ზი­კუ­რი და ფსი­ქო­ლო­გი­უ­რი უს­აფრ­თხო­ებ­ის დაც­ვას. სა­ხელ­მწი­ფოს, რო­გორც ად­ამ­ი­ან­ის უფ­ლე­ბე­ბის დაც­ვის გა­რანტს, გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი რო­ლი აკ­ის­რია ამ პრობ­ლე­მის პრე­ვენ­ცი­ი­სა და აღ­მოფ­ხვრის პრო­ცეს­ში. ნაშ­რო­მის ან­ალ­იზ­მა ცხად­ყო, რომ ოჯ­ახ­ში და ქალ­თა მი­მართ ძა­ლა­დო­ბა არ არ­ის მხო­ლოდ ინ­დი­ვი­დუ­ალ­უ­რი პრობ­ლე­მა – ის წარ­მო­ად­გენს სა­ხელ­მწი­ფოს­თვის მნიშ­ვნე­ლო­ვან სა­მარ­თლებ­რივ და სო­ცი­ალ­უ­რი პო­ლი­ტი­კის გა­მოწ­ვე­ვას. მი­უხ­ედ­ავ­ად იმ­ი­სა, რომ სა­ქარ­თვე­ლო­ში მოქ­მე­დი სა­მარ­თლებ­რი­ვი ჩარ­ჩო მო­იც­ავს ძა­ლა­დო­ბის აღ­კვე­თის, მსხვერ­პლის დაც­ვი­სა და რე­აგ­ირ­ებ­ის მე­ქა­ნიზ­მებს, პრაქ­ტი­კა­ში ეს მე­ქა­ნიზ­მე­ბი ხში­რად არ ფუნ­ქცი­ონ­ირ­ებს ეფ­ექ­ტი­ან­ად. მი­ზე­ზე­ბად სა­ხელ­დე­ბა ინ­სტი­ტუ­ცი­უ­რი კო­ორ­დი­ნა­ცი­ის სი­სუს­ტე, რე­სურ­სე­ბის დე­ფი­ცი­ტი და სა­ზო­გა­დო­ებ­ის მი­ერ ძა­ლა­დო­ბის პრობ­ლე­მის არ­ას­ათ­ან­ა­დო აღ­ქმა. სა­ომ­ა­რი კონ­ტექს­ტე­ბის (აფ­ხა­ზე­თის ომი, უკ­რა­ი­ნა) ან­ალ­ი­ზი აჩ­ვე­ნებს, რომ სექ­სუ­ალ­უ­რი ძა­ლა­დო­ბა ხში­რად მი­ზან­მი­მარ­თუ­ლი და სის­ტე­მუ­რია და გა­მო­იყ­ენ­ე­ბა, რო­გორც ომ­ის იარ­ა­ღი. აღ­ნიშ­ნუ­ლი და­ნა­შა­ულ­ე­ბი, მი­უხ­ედ­ავ­ად სა­ერ­თა­შო­რი­სო სა­მარ­თლებ­რი­ვი შე­ფა­სე­ბე­ბი­სა, სა­ქარ­თვე­ლო­ში ძი­რი­თა­დად და­უს­ჯე­ლი რჩე­ბა, რაც არ­ღვევს მსხვერ­პლთა უფ­ლე­ბებს და ამ­ცი­რებს სა­ხელ­მწი­ფოს პა­სუ­ხისმ­გებ­ლო­ბის ხა­რისხს. კა­ნონ­მდებ­ლო­ბის ეფ­ექ­ტუ­რი რე­ალ­იზ­აც­ი­ის­თვის სა­ჭი­რო ხდე­ბა სის­ტე­მუ­რი პრე­ვენ­ცია, რაც გუ­ლის­ხმობს გა­ნათ­ლე­ბას, ინ­სტი­ტუ­ცი­უ­რი უნ­არ­ებ­ის გაძ­ლი­ერ­ებ­ა­სა და სა­ზო­გა­დო­ებ­ის ცნო­ბი­ერ­ებ­ის ამ­აღ­ლე­ბას. ძა­ლა­დო­ბის ნე­ბის­მი­ე­რი ფორ­მის მი­მართ მკა­ფიო რე­აგ­ირ­ე­ბა და უფ­ლე­ბა­დარ­ღვე­ვებ­ზე სის­ტე­მუ­რი პა­სუ­ხის გა­ცე­მა სა­ხელ­მწი­ფოს ვალ­დე­ბუ­ლე­ბაა, რო­გორც ში­და, ისე სა­ერ­თა­შო­რი­სო სა­მარ­თლებ­რი­ვი სტან­დარ­ტე­ბის შე­სა­ბა­მი­სად.
9/11-ის გავ­ლე­ნა ევ­რო­კავ­ში­რის ბრძო­ლა­ზე სა­ავ­ი­აც­იო ტე­რო­რიზმ­თან
თა­ნა­მედ­რო­ვე სამ­ყა­რო­ში სა­ჰა­ე­რო გა­დაყ­ვა­ნა-გა­და­ზიდ­ვე­ბის მთა­ვარ და უპ­ირ­ობ­ოდ ყვე­ლა­ზე სა­შიშ საფრ­თხეს წარ­მო­ად­გენს სა­ავ­ი­აც­იო ტე­რო­რიზ­მი. მი­უხ­ედ­ავ­ად გამ­კაც­რე­ბუ­ლი უს­აფრ­თხო­ებ­ის ზო­მე­ბის, დღემ­დე ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვნე­ლო­ვან გა­მოწ­ვე­ვად მა­ინც რჩე­ბა, რო­გორც სა­ავ­ი­აც­იო ტე­რო­რიზ­მი, ას­ე­ვე სა­ერ­თა­შო­რი­სო სა­მარ­თლებ­რი­ვი ჩარ­ჩო/სტან­დარ­ტე­ბი, რო­მე­ლიც აღ­ნიშ­ნულ სის­ხლის სა­მარ­თლებ­რივ და­ნა­შა­ულს არ­ეგ­ულ­ირ­ებს. ევ­რო­კავ­ში­რის პა­სუ­ხი სა­ავ­ი­აც­იო ტე­რო­რიზმ­თან მი­მარ­თე­ბა­ში, წარ­მო­ად­გენს ჩვენ­თვის ყვე­ლა­ზე სა­ინ­ტე­რე­სო ას­პექტს, ვი­ნა­იდ­ან სწო­რედ ევ­რო­პუ­ლი ქვეყ­ნე­ბის რე­აქ­ცი­ამ და პო­ლი­ტი­კამ სა­ავ­ი­აც­იო ტე­რო­რიზმ­თან მი­მარ­თე­ბა­ში შექ­მნა ახ­ა­ლი პო­ლი­ტი­კის ჩარ­ჩო სტან­დარ­ტე­ბი.
მე­დი­აც­ი­ის რო­ლი სის­ხლის სა­მარ­თალ­ში და მი­მარ­თე­ბა არ­ას­რულ­წლოვ­ნის სა­უკ­ეთ­ე­სო ინ­ტე­რეს­თან
წი­ნამ­დე­ბა­რე ნაშ­რო­მი წარ­მო­ად­გენს მულ­ტი­დის­ციპ­ლი­ნურ ან­ალ­იზს მე­დი­აც­ი­ის ინ­სტი­ტუ­ტის შე­სა­ხებ ქარ­თულ სის­ხლის სა­მარ­თლებ­რივ სივრ­ცე­ში. კერ­ძოდ, იკ­ვლევს გან­რი­დე­ბა-მე­დი­აც­ი­ის მე­ქა­ნიზ­მის როლს არ­ას­რულ­წლო­ვან­თა მარ­თლმსა­ჯუ­ლე­ბა­ში. კვლე­ვა ას­აბ­უთ­ებს აღ­დგე­ნი­თი მარ­თლმსა­ჯუ­ლე­ბის ამ ფორ­მის პრი­ორ­იტ­ეტ­ულ­ობ­ას, რო­მე­ლიც სა­ქარ­თვე­ლო­ში 2010 წლი­დან და­ინ­ერ­გა, მი­უხ­ედ­ავ­ად იმ­ი­სა, რომ ქარ­თულ სა­მარ­თლებ­რივ ტრა­დი­ცი­ას მე­დი­აც­ი­ის ის­ტო­რი­უ­ლი (სა­მე­დი­ატ­ო­რო სა­სა­მარ­თლო­ებ­ის) ან­ალ­ოგ­ე­ბი გა­აჩნ­და. საკ­ვან­ძო ას­პექ­ტია მე­დი­აც­ი­ის თა­ნა­ფარ­დო­ბა არ­ას­რულ­წლოვ­ნის სა­უკ­ეთ­ე­სო ინ­ტე­რე­სის კონ­სტი­ტუ­ცი­ურ და სა­ერ­თა­შო­რი­სო პრინ­ციპ­თან, რაც უზ­რუნ­ველ­ყოფს მო­ზარ­დის უს­აფრ­თხო­ებ­ას, კე­თილ­დღე­ობ­ას, რე­სო­ცი­ალ­იზ­აც­ი­ა­სა და სტიგ­მა­ტი­ზა­ცი­ის პრე­ვენ­ცი­ას. აგ­რეთ­ვე, ნაშ­რომ­ში გან­ხი­ლუ­ლია გან­რი­დე­ბა/მე­დი­აც­ი­ის, რო­გორც სის­ხლის­ სა­მარ­თლებ­რი­ვი დევ­ნის ალ­ტერ­ნა­ტი­უ­ლი მე­ქა­ნიზ­მის, და­მა­ბა­ლან­სე­ბე­ლი ფუნ­ქცია, რო­მე­ლიც ეფ­ექ­ტი­ან­ად აღ­წევს სას­ჯე­ლის მიზ­ნებს – კერ­ძოდ, რე­სო­ცი­ალ­იზ­აც­ი­ა­სა და რე­აბ­ილ­იტ­აც­ი­ას – რეპ­რე­სი­უ­ლი ზო­მე­ბის გა­რე­შე. სა­ერ­თა­შო­რი­სო პრაქ­ტი­კის (აშშ, ნორ­ვე­გია) ან­ალ­ი­ზი ცხად­ყოფს აღ­დგე­ნი­თი მარ­თლმსა­ჯუ­ლე­ბის მზარდ პო­პუ­ლა­რო­ბას და მა­ღალ ეფ­ექ­ტუ­რო­ბას და­ნა­შა­ულ­ის პრე­ვენ­ცი­ი­სა და მხა­რე­თა (დამ­ნა­შა­ვე/მსხვერ­პლი) კმა­ყო­ფი­ლე­ბის თვალ­საზ­რი­სით. სა­ქარ­თვე­ლო­ში 2010 წლი­დან და­ფიქ­სი­რე­ბუ­ლი სტა­ტის­ტი­კუ­რი მო­ნა­ცე­მე­ბი, გან­სა­კუთ­რე­ბით გან­მე­ორ­ებ­ი­თი და­ნა­შა­ულ­ის და­ბა­ლი მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლი და ბო­ლო წლებ­ში (2022-2023) პროგ­რა­მა­ში ჩარ­თუ­ლო­ბის მზარ­დი ტენ­დენ­ცია (მათ შო­რის, სრულ­წლო­ვან­თა გარ­კვე­ულ კა­ტე­გო­რი­ებ­ზე გავრ­ცე­ლე­ბა), ერ­თმნიშ­ვნე­ლოვ­ნად ად­ას­ტუ­რებს მე­დი­აც­ი­ის ინ­სტი­ტუ­ტის მა­ღალ ეფ­ექ­ტუ­რო­ბა­სა და პერ­სპექ­ტი­ულ­ობ­ას ქვეყ­ნის სა­მარ­თლებ­რი­ვი სის­ტე­მის­თვის.
დიდ სა­ხელ­მწი­ფო­თა პო­ლა­რუ­ლი ამ­ბი­ცი­ე­ბი და უს­აფრ­თხო­ებ­ის დი­ლე­მა
არ­ქტი­კი­სა და მი­სი რე­სურ­სე­ბის­თვის ბრძო­ლა ახ­ა­ლი არ არ­ის და მას­ზე სა­უბ­რე­ბი ჯერ კი­დევ 2000-ია­ნი წლე­ბის შუა ხა­ნე­ბი­დან იღ­ებს სათ­ვეს. თუმ­ცა, რუ­სეთ­სა და და­სავ­ლე­თის ქვეყ­ნე­ბის მი­ერ არ­ქტი­კუ­ლი სტრა­ტე­გი­ებ­ის გან­ხორ­ცი­ელ­ე­ბა სხვა­დას­ხვა სის­წრა­ფით მიმ­დი­ნა­რე­ობ­და. შე­ერ­თე­ბულ შტა­ტებ­ში გან­გა­ში გა­მოც­ხად­და არ­ქტი­კულ ზო­ნა­ში სამ­ხედ­რო და სამ­რეწ­ვე­ლო ინ­ფრას­ტრუქ­ტუ­რის გან­ვი­თა­რე­ბა­ში აშ­კა­რა მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი ჩა­მორ­ჩე­ნის გა­მო. არ­ქტი­კის­თვის რბო­ლა­ში შე­ერ­თე­ბუ­ლი შტა­ტე­ბის­თვის პრინ­ცი­პუ­ლად მნიშ­ნე­ლო­ვა­ნია გრენ­ლან­დია. გლო­ბა­ლუ­რი დათ­ბო­ბა და კლი­მა­ტის ცვლი­ლე­ბა გრენ­ლან­დი­აზ­ეც აის­ახ­ე­ბა, რაც მის სტრა­ტე­გი­ულ და­ნიშ­ნუ­ლე­ბას იმ­ა­ზე მე­ტად ზრდის, ვიდ­რე ცი­ვი ომ­ის დროს იყო. ალ­ბათ, შე­ერ­თე­ბუ­ლი შტა­ტე­ბის გრე­ლან­დი­ის­კენ მი­მარ­თუ­ლი ბო­ლოდ­რო­ინ­დე­ლი მზე­რაც და სა­უბ­რე­ბიც მი­სი შე­ერ­თე­ბუ­ლი შტა­ტე­ბის ქოლ­გის ქვეშ შეყ­ვა­ნას­თან და­კავ­ში­რე­ბით, ან თუნ­დაც ტრამ­პის პირ­ვე­ლი აღ­მას­რუ­ლე­ბე­ლი გან­კარ­გუ­ლე­ბა – არ­ქტი­კის რე­გი­ონ­ში ბა­იდ­ენ­ის ად­მი­ნის­ტრა­ცი­ის პი­რო­ბებ­ში შე­ჩე­რე­ბუ­ლი ბურ­ღვი­თი სა­მუ­შა­ო­ებ­ის გა­ნახ­ლე­ბის შე­სა­ხებ, სწო­რედ ამ კონ­ტექს­ტში უნ­და იქ­ნას გან­ხი­ლუ­ლი. შე­ერ­თე­ბუ­ლი შტა­ტე­ბის სამ­ხედ­რო-საზ­ღვაო ძა­ლე­ბის მდივ­ნის – რი­ჩარდ სპენ­სე­რის გა­ნაც­ხა­დე­ბით, ამ­ერ­იკ­ამ უნ­და მი­მარ­თოს ყვე­ლა ზო­მას, რო­მე­ლიც ფო­კუ­სი­რე­ბუ­ლი იქ­ნე­ბა რუ­სე­თის საზ­ღვაო ძა­ლე­ბის მზარ­დი პრო­ვო­კა­ცი­უ­ლი ნა­ბი­ჯე­ბის წი­ნა­აღმ­დეგ, მსოფ­ლი­ოს ბო­ლო, ყვე­ლა­ზე დიდ აუთ­ვი­სე­ბელ რე­გი­ონ­ზე კონ­ტრო­ლის მო­სა­პო­ვებ­ლად ბრძო­ლა­ში. სა­უბ­არ­ია არა მხო­ლოდ ჩრდი­ლო­ეთ საზ­ღვაო მარ­შრუტ­ზე, არ­ამ­ედ, რუ­სე­თის შელ­ფის ნა­წილ­ზეც. მი­სი გან­ცა­დე­ბით, შე­ერ­ებ­უ­ლი შტა­ტე­ბის საზ­ღაო ძა­ლე­ბი ავ­ით­არ­ებ­ენ სტრა­ტე­გი­ას, რო­მე­ლიც სა­ბო­ლოო ჯამ­ში ხელს შე­უწ­ყობს თვი­სუ­ფალ ნა­ვი­გა­ცი­ას რუ­სე­თის არ­ქტი­კის გავ­ლით. ამ­დე­ნად, გე­ოპ­ოლ­იტ­იკ­უ­რი ბრძო­ლა აღ­ნიშ­ნულ რე­გი­ონ­ში დო­მი­ნი­რე­ბის­თვის, ჩრდი­ლო-ყი­ნუ­ლო­ვან ოკ­ე­ან­ე­ში არ­ქტი­კუ­ლი ყი­ნუ­ლის დნო­ბას­თან ერ­თად მძფრდე­ბა. სა­გუ­ლის­ხმოა, რომ ამ დო­ნის სამ­ხედ­რო მა­ღალ­ჩი­ნოს­ნის მი­ერ ასე აშ­კა­რად პირ­ვე­ლად იქ­ნა გა­მოკ­ვე­თი­ლი ამ­ერ­იკ­ის პრე­ტენ­ზი­ე­ბი ჩრდი­ლო­ეთ საზ­ღვაო მარ­შრუტ­თან და­კავ­ში­რე­ბით, რაც იმ­ას ნიშ­ნავს, რომ შე­ერ­თე­ბუ­ლი შტა­ტე­ბი სე­რი­ოზ­ულ­ად უდ­გე­ბა რუ­სულ არ­ქტი­კა­ში სა­კუ­თარ პრობ­ლე­მებს და სამ­ხედ­რო გზით მათ გა­დაწ­ყვე­ტას არ გა­მო­რიც­ხავს. სტა­ტი­ა­ში გან­ხი­ლუ­ლია დიდ სა­ხელ­მწი­ფო­თა არ­ქტი­კუ­ლი ამ­ბი­ცი­ე­ბი და კონ­კუ­რენ­ცია არ­ქტი­კუ­ლი წრის ჩრდი­ლო­ეთ­ით გე­ოპ­ოლ­იტ­იკ­უ­რი დო­მი­ნი­რე­ბის მო­სა­პო­ვებ­ლად, რო­მე­ლიც დღი­თი-დღე მძაფრ­დე­ბა და სულ უფ­რო მეტ აქ­ტუ­ალ­ობ­ას იძ­ენს. ას­ე­ვე ყუ­რად­ღე­ბა გა­მახ­ვი­ლე­ბუ­ლია ჩი­ნე­თის ინ­ტე­რე­სებ­ზე არ­ქტი­კის მი­მართ და „დათ­ვი­სა“ და „დრა­კო­ნის“ და­პი­რის­პი­რე­ბა­ზე რე­გი­ონ­ში გავ­ლე­ნის მო­სა­პო­ვებ­ლად. გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი აქ­ცენ­ტი­რე­ბა ხდე­ბა რუ­სე­თის ამ­ბი­ცი­ებ­სა და ძა­ლის დე­მონ­სტრი­რე­ბა­ზე, არ­სე­ბულ საფრ­თხე­ებ­სა და ძალ­თა ბა­ლან­სზე რე­გი­ონ­ში, ის­ე­ვე, რო­გორც ჩრდი­ლო­ატ­ლან­ტი­კუ­რი ალ­ი­ან­სის სა­პა­სუ­ხო რე­აგ­ირ­ებ­ა­ზე გაზრ­დი­ლი საფრ­თხე­ებ­ის სა­პა­სუ­ხოდ.
ხე­ლოვ­ნუ­რი ინ­ტე­ლექ­ტის ინ­ტეგ­რა­ცია სა­ქარ­თვე­ლო­ში: სო­ცი­ალ­ურ-ეკ­ონ­ომ­იკ­უ­რი გავ­ლე­ნა, ინ­სტი­ტუ­ცი­უ­რი გა­მოწ­ვე­ვე­ბი და პო­ლი­ტი­კუ­რი რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბი
ციფ­რუ­ლი ტექ­ნო­ლო­გი­ე­ბი და ხე­ლოვ­ნუ­რი ინ­ტე­ლექ­ტი (AI) ტრან­სფორ­მა­ცი­უ­ლი ძა­ლე­ბია, რომ­ლე­ბიც მნიშ­ვნე­ლო­ვან გავ­ლე­ნას ახ­დე­ნენ სა­ქარ­თვე­ლოს ეკ­ონ­ომ­იკ­ურ, სო­ცი­ალ­ურ და მმარ­თვე­ლო­ბით ლან­დშაფ­ტზე. მი­უხ­ედ­ავ­ად იმ­ი­სა, რომ სა­ქარ­თვე­ლო ტექ­ნო­ლო­გი­უ­რი პროგ­რე­სის გზით ცდი­ლობს გა­აძ­ლი­ერ­ოს ერ­ოვ­ნუ­ლი კონ­კუ­რენ­ტუ­ნა­რი­ან­ო­ბა, კვლავ რჩე­ბა სის­ტე­მუ­რი გა­მოწ­ვე­ვე­ბი ციფ­რულ ინ­ფრას­ტრუქ­ტუ­რას­თან, მა­რე­გუ­ლი­რე­ბელ ჩარ­ჩო­ებ­თან და ერ­თი­ა­ნი ერ­ოვ­ნუ­ლი სტრა­ტე­გი­ის არ­არ­სე­ბო­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბით. ეს დაბრ­კო­ლე­ბე­ბი ხელს უშ­ლის სრულ­ფა­სო­ვან ციფ­რულ ტრან­სფორ­მა­ცი­ას და აფ­ერ­ხებს ეკ­ონ­ომ­იკ­ურ ზრდას. წი­ნამ­დე­ბა­რე კვლე­ვა აან­ალ­იზ­ებს ხე­ლოვ­ნუ­რი ინ­ტე­ლექ­ტი­სა და ციფ­რუ­ლი ტექ­ნო­ლო­გი­ებ­ის ინ­ტეგ­რა­ცი­ას სა­ქარ­თვე­ლოს კერ­ძო და სა­ჯა­რო სექ­ტო­რებ­ში, გა­მო­ავ­ლენს ძი­რი­თად ინ­სტი­ტუ­ცი­ურ ბა­რი­ერ­ებს და გვთა­ვა­ზობს რე­კო­მენ­და­ცი­ებს მდგრა­დი გან­ვი­თა­რე­ბი­სათ­ვის. კვლე­ვა­ში გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლია კვლე­ვის თვი­სებ­რი­ვი მიდ­გო­მა, რომ­ლის ფარ­გლებ­შიც ჩა­ტარ­და ნა­ხევ­რადს­ტრუქ­ტუ­რი­რე­ბუ­ლი ინ­ტერ­ვი­უ­ე­ბი მთავ­რო­ბი­სა და ბიზ­ნე­სის ექს­პერ­ტებ­თან, რა­საც და­ემ­ა­ტა ღია წყა­რო­ებ­ის ან­ალ­ი­ზი. კვლე­ვის შე­დე­გე­ბი აჩ­ვე­ნებს, რომ AI-ის ინ­ტეგ­რა­ცია სა­ქარ­თვე­ლო­ში საწ­ყის, ფრაგ­მენ­ტულ, მაგ­რამ პერ­სპექ­ტი­ულ ეტ­აპ­ზეა. ძი­რი­თა­დი ბა­რი­ერ­ებ­ია: ერ­თი­ა­ნი სტრა­ტე­გი­უ­ლი და სა­მარ­თლებ­რი­ვი ჩარ­ჩოს არ­არ­სე­ბო­ბა, რაც აფ­ერ­ხებს ინ­ვეს­ტი­ცი­ებს და ინ­ოვ­აც­ი­ებ­ის სწრაფ გავრ­ცე­ლე­ბას. მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი რე­გი­ონ­უ­ლი უთ­ან­ას­წო­რო­ბა ციფ­რულ ხელ­მი­საწვ­დო­მო­ბა­ში, რაც ამ­ძაფ­რებს ეკ­ონ­ომ­იკ­ურ დი­ფე­რენ­ცი­აც­ი­ას და ზღუ­დავს ინ­კლუ­ზი­ურ ზრდას. მო­ნა­ცემ­თა მმარ­თვე­ლო­ბი­სა და კი­ბე­რუ­საფრ­თხო­ებ­ის კუთ­ხით არ­სე­ბუ­ლი გა­მოწ­ვე­ვე­ბი, რაც ზრდის ოპ­ერ­აც­ი­ულ რის­კებ­სა და გავ­ლე­ნას ახ­დენს ბიზ­ნე­სის სა­იმ­ედ­ო­ობ­ა­ზე. ნაშ­რო­მის დას­კვნი­თი ნა­წი­ლი მი­უთ­ით­ებს, რომ გა­დამ­წყვე­ტი მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვს გრძელ­ვა­დი­ა­ნი, ინ­კლუ­ზი­უ­რი ერ­ოვ­ნუ­ლი ციფ­რუ­ლი სტრა­ტე­გი­ის შე­მუ­შა­ვე­ბას. ას­ეთ­მა სტრა­ტე­გი­ამ პრი­ორ­იტ­ეტ­ად უნ­და აქ­ცი­ოს კრი­ტი­კუ­ლი ინ­ვეს­ტი­ცი­ე­ბი ციფ­რულ ინ­ფრას­ტრუქ­ტუ­რა­ში, ხე­ლი შე­უწ­ყოს კვლე­ვებ­სა და გან­ვი­თა­რე­ბას, შექ­მნას მტკი­ცე მა­რე­გუ­ლი­რე­ბე­ლი და ეთ­იკ­უ­რი ჩარ­ჩო­ე­ბი და გა­აღრ­მა­ოს სა­ჯა­რო-კერ­ძო პარ­ტნი­ორ­ო­ბა. უმ­ნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნე­სია, რომ მან კონ­კრე­ტუ­ლად მი­მარ­თოს რე­გი­ონ­ულ ციფ­რულ უთ­ან­ას­წო­რო­ბას, რა­თა უზ­რუნ­ველ­ყოს თა­ნა­ბა­რი ხელ­მი­საწვ­დო­მო­ბა და მაქ­სი­მა­ლუ­რად გა­ზარ­დოს ეკ­ონ­ომ­იკ­უ­რი სარ­გე­ბე­ლი ქვეყ­ნის მასშ­ტა­ბით. ეს მიდ­გო­მა ხელს შე­უწ­ყობს AI-ის სრუ­ლი პო­ტენ­ცი­ალ­ის რე­ალ­იზ­ებ­ას მშპ-ს ზრდის, სა­ჯა­რო სექ­ტო­რის ეფ­ექ­ტუ­რო­ბის გა­უმ­ჯო­ბე­სე­ბი­სა და სა­ერ­თა­შო­რი­სო კონ­კუ­რენ­ტუ­ნა­რი­ან­ობ­ის ამ­აღ­ლე­ბის კუთ­ხით, რაც სა­ქარ­თვე­ლოს მო­ამ­ზა­დებს მო­მა­ვა­ლი გა­მოწ­ვე­ვე­ბის­თვის.
ნი­ნო დო­ნა­ძის სა­დი­სერ­ტა­ციო ნაშ­რომ­ზე ,,ღი­რე­ბუ­ლე­ბე­ბის დამ­კვიდ­რე­ბა ამ­ერ­იკ­ის შე­ერ­თე­ბულ შტა­ტებ­სა და სა­ქარ­თვე­ლო­ში ის­ტო­რი­ის სწავ­ლე­ბის გზით: შე­და­რე­ბი­თი ან­ალ­ი­ზი“
ხე­ლოვ­ნუ­რი ინ­ტე­ლექ­ტი (AI) და სტრა­ტე­გი­უ­ლი და­გეგ­მვა
AI გა­ნუწ­ყვეტ­ლივ ვი­თარ­დე­ბა, იგი სა­სარ­გებ­ლო ხდე­ბა სხვა­დას­ხვა ინ­დუს­ტრი­ის­თვის. სფე­რო­ე­ბი, რომ­ლებ­ლე­ბიც იყ­ენ­ებ­ენ AI-ის, ძალ­ზე ბევ­რია. ხე­ლოვ­ნუ­რი ინ­ტე­ლექ­ტი ფარ­თოდ გა­მო­იყ­ენ­ე­ბა ფი­ნან­სურ ინ­დუს­ტრი­აშ­იც. კერ­ძოდ, ის­ე­თი სა­ბან­კო და სა­ფი­ნან­სო აქ­ტი­ვო­ბე­ბის აღ­მო­სა­ჩე­ნად, რო­გო­რი­ცაა უჩ­ვე­უ­ლო საკ­რე­დი­ტო ბა­რა­თე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბა და დი­დი ან­გა­რი­შის დე­პო­ზი­ტე­ბი – ეს ყვე­ლა­ფე­რი ეხ­მა­რე­ბა ბან­კის თა­ნამ­შრომ­ლებს თაღ­ლი­თო­ბას­თან ბრძო­ლა­ში. ინ­დუს­ტრი­ებ­ის უმ­რავ­ლე­სო­ბა წარ­მა­ტე­ბით იყ­ენ­ებს ინ­ტე­ლექ­ტუ­ალ­ურ ტექ­ნი­კას ცალ­კე­უ­ლი პრო­ცე­სე­ბის ავ­ტო­მა­ტი­ზი­რე­ბი­სათ­ვის, რის სა­ფუძ­ველ­ზეც არ­სე­ბობს არ­ცთუ უს­აფ­უძ­ვლო ვა­რა­უ­დი, რომ ად­ამ­ი­ა­ნი, რო­გორც სა­მუ­შაო ძა­ლა, აღ­არ იქ­ნე­ბა სა­ჭი­რო. ტექ­ნო­ლო­გი­უ­რი პროგ­რე­სი ცვლის ინ­დუს­ტრი­ებ­ის მო­მა­ვალს. სწრა­ფად ცვა­ლე­ბა­დი ტექ­ნო­ლო­გი­უ­რი გა­რე­მო ბიზ­ნე­სის­თვის გან­სხვა­ვე­ბულ შე­საძ­ლებ­ლო­ბებ­სა თუ საფრ­თხე­ებს აჩ­ენს, რაც მათ­ზე რე­აგ­ირ­ებ­ის­ათ­ვის მო­ით­ხოვს გან­სხვა­ვე­ბულ, თა­ნა­მედ­რო­ვე მოთ­ხოვ­ნე­ბის შე­სა­ბა­მის სტრა­ტე­გი­ებს, ეს კი, თა­ვის მხრივ, წარ­მოქ­მნის ხე­ლოვ­ნუ­რი ინ­ტე­ლექ­ტის (AI), რო­გორც ტექ­ნო­ლო­გი­უ­რი მიღ­წე­ვის, გა­მო­ყე­ნე­ბის სა­ჭი­რო­ებ­ას. ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­ის მარ­თვი­სა და გა­დაწ­ყვე­ტი­ლე­ბე­ბის მი­ღე­ბის პრო­ცეს­ში AI-ს ინ­ტეგ­რა­ცია მმარ­თვე­ლო­ბით რგოლს შე­საძ­ლებ­ლო­ბას აძ­ლევს, შე­აგ­რო­ვოს და გა­ა­ან­ალ­იზ­ოს დი­დი მო­ცუ­ლო­ბის მო­ნა­ცე­მე­ბი და მათ­ზე დაყრ­დნო­ბით მი­იღ­ოს მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი გა­დაწ­ყვე­ტი­ლე­ბე­ბი. რო­გორც ცნო­ბი­ლია, სტრა­ტე­გი­უ­ლი და­გეგ­მვა არ­ის SWOT ან­ალ­იზ­ი­სა და მას­ზე რე­აგ­ირ­ებ­ის გზე­ბის იდ­ენ­ტი­ფი­ცი­რე­ბის პრო­ცე­სი გრძელ­ვა­დი­ა­ნი მიზ­ნე­ბის და­სახ­ვის მიზ­ნით. იგი ბიზ­ნესს შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბი­სა და სწრა­ფად ცვა­ლე­ბად გა­რე­მო­ში არ­სე­ბუ­ლი გა­მოწ­ვე­ვე­ბის გა­და­ლახ­ვის სა­შუ­ალ­ებ­ას აძ­ლევს ბაზ­რის წი­ლის გა­ფარ­თო­ებ­ი­სა თუ მდგრა­დი გან­ვი­თა­რე­ბის უზ­რუნ­ველ­სა­ყო­ფად. გა­მოც­დი­ლე­ბა ცხად­ყოფს, რომ ბიზ­ნე­სე­ბი ერ­თმა­ნე­თის­გან ხში­რად გან­სხვავ­დე­ბა; მათ­გან, სა­უკ­ეთ­ეს­ო­ებ­თა­ნაც კი, სტრა­ტე­გი­უ­ლი და­გეგ­მვის პრო­ცე­სებ­ში ხში­რად ვლინ­დე­ბა სუს­ტი მხა­რე­ე­ბი. კერ­ძოდ, სტრა­ტე­გი­უ­ლი გა­დაწ­ყვე­ტი­ლე­ბე­ბის მი­ღე­ბის პრო­ცეს­ში მსჯე­ლო­ბა ხში­რად ეფ­უძ­ნე­ბა მხო­ლოდ მა­ღა­ლი რგო­ლის მე­ნე­ჯე­რე­ბის ინ­ტუ­იც­ი­ა­სა და გა­მოც­დი­ლე­ბას, არ­აა გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი გა­რე­მო­ში მიმ­დი­ნა­რე დი­ნა­მი­კუ­რი ცვლი­ლე­ბე­ბი და მას­ში არ­სე­ბუ­ლი რა­ცი­ონ­ალ­ურ ფაქ­ტო­რე­ბი. და­გეგ­მვის პრო­ცეს­ში არ ხდე­ბა საკ­მა­რი­სი, ზუს­ტი და მი­უკ­ერ­ძო­ებ­ე­ლი მო­ნა­ცე­მე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბა, რა­საც გა­დამ­წყვე­ტი მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვს მა­ღა­ლი შე­დე­გის მი­საღ­წე­ვად.
სამეწარმეო სუბიექტების ფინანსური მდგომარეობის შეფასება
საწ­არ­მო­თა მდგრა­დი ფი­ნან­სუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბა შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­ხა­ტუ­ლი იქ­ნეს ეკ­ონ­ომ­იკ­ურ მაჩ­ვე­ნე­ბელ­თა ერ­თი­ა­ნი სის­ტე­მით, რო­მელ­შიც ყო­ველ­მხრივ იქ­ნე­ბა ას­ახ­უ­ლი სა­წარ­მოს ბა­ლან­სის სტრუქ­ტუ­რა. მაგ­რამ ამ მაჩ­ვე­ნე­ბელ­თა სიმ­რავ­ლე ზოგ­ჯერ არ­თუ­ლებს ბიზ­ნეს­საქ­მი­ან­ობ­ის ფი­ნან­სუ­რი მდგო­მა­რე­ობ­ის ობ­ი­ექ­ტურ შე­ფა­სე­ბას. ამ­იტ­ომ მი­ზან­შე­წო­ნი­ლია უპ­ირ­ატ­ეს­ო­ბა მი­ვა­ნი­ჭოთ მაჩ­ვე­ნე­ბელ­თა მხო­ლოდ ნა­წილს, და­მა­ტე­ბით შე­მო­ვი­ღოთ ის­ე­თი კო­ეფ­იც­ი­ენ­ტე­ბი რო­გო­რი­ცაა: და­ვა­ლი­ან­ებ­ის, ვა­ლე­ბის გა­დახ­დის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის, სა­კუ­თა­რი საბ­რუ­ნა­ვი სა­შუ­ალ­ებ­ებ­ით უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის და ფი­ნან­სუ­რი მდგრა­დო­ბის კო­ეფ­იც­ი­ენ­ტე­ბი. აგ­რო­სა­წარ­მოს ფი­ნან­სუ­რი მდგო­მა­რე­ობ­ის სრულ­ყო­ფი­ლად შე­ფა­სე­ბი­სათ­ვის აუც­ილ­ებ­ებ­ელ­ია გა­მო­ვი­ყე­ნოთ ფი­ნან­სუ­რი მდგო­მა­რე­ობ­ის ინ­ტეგ­რა­ლუ­რი კო­ეფ­იც­ი­ენ­ტი, რო­მე­ლიც უფ­რო ნა­თელ წარ­მოდ­გე­ნას მოგვ­ცემს სა­წარ­მოს (ფირ­მის) ფუნ­ქცი­ონ­ირ­ებ­ის ეფ­ექ­ტი­ან­ობ­ის კომ­პლექ­სურ შე­ფა­სე­ბა­ზე.
ციფ­რუ­ლი მარ­კე­ტინ­გუ­ლი სა­კო­მუ­ნი­კა­ციო კამ­პა­ნი­ი­სა და ბრი­ფის მნიშ­ვნე­ლო­ბა ონ­ლა­ინ ბიზ­ნე­სის­თვის
ციფ­რუ­ლი მარ­კე­ტინ­გუ­ლი სა­კო­მუ­ნი­კა­ციო კამ­პა­ნია მო­იც­ავს იმ სტრა­ტე­გი­ებ­სა და აქ­ტი­ვო­ბებს, რომ­ლე­ბიც ორ­ი­ენ­ტი­რე­ბუ­ლია გარ­კვე­უ­ლი პრო­დუქ­ტის, ბრენ­დის ან სერ­ვი­სის სტი­მუ­ლი­რე­ბა­ზე, მათ მი­მართ ცნო­ბა­დო­ბის ამ­აღ­ლე­ბა­ზე, სა­იმ­ი­ჯო პა­რა­მეტ­რე­ბის ცვლი­ლე­ბა­ზე, ინ­ტე­რე­სის გაღ­ვი­ვე­ბა­სა და ონ­ლა­ინ ბიზ­ნე­სის­თვის სა­ჭი­რო სხვა მიზ­ნე­ბის შეს­რუ­ლე­ბა­ზე. კამ­პა­ნია წარ­მო­ად­გენს ბიზ­ნე­სის წი­ნა­შე არ­სე­ბუ­ლი სა­კო­მუ­ნი­კა­ციო ამ­ოც­ან­ებ­ის, ას­ე­ვე გა­მოწ­ვე­ვე­ბის კომ­პლექ­სუ­რი და თან­მიმ­დევ­რუ­ლი გა­დაწ­ყვე­ტის გზას. მი­სი სა­შუ­ალ­ებ­ით შე­საძ­ლე­ბე­ლია სა­მიზ­ნე ჯგუფს მი­ეწ­ოდ­ოს და­გეგ­მი­ლი და კარ­გად გათ­ვლი­ლი კონ­ტენ­ტი, რო­მე­ლიც პა­სუ­ხობს ონ­ლა­ინ ბიზ­ნე­სის მიმ­დი­ნა­რე სა­ჭი­რო­ებ­ებს. წი­ნამ­დე­ბა­რე სტა­ტი­ა­ში გა­ან­ალ­იზ­ებ­ულ­ია: ციფ­რულ მარ­კე­ტინ­გულ სა­კო­მუ­ნი­კა­ციო კამ­პა­ნი­ა­ზე მუ­შა­ობ­ის­ას გა­და­სად­გმე­ლი ნა­ბი­ჯე­ბი. ას­ე­ვე წარ­მო­ჩე­ნი­ლია ბრი­ფის მნიშ­ვნე­ლო­ბა; შე­მო­თა­ვა­ზე­ბუ­ლია რჩე­ვე­ბი, რომ­ლე­ბიც უნ­და გა­ით­ვა­ლის­წი­ნონ კომ­პა­ნი­ებ­მა, სა­ნამ სო­ცი­ალ­უ­რი ქსე­ლე­ბის კონ­ტენ­ტზე და­იწ­ყე­ბენ მუ­შა­ობ­ას. სა­ბო­ლო­ოდ კი ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბუ­ლია დას­კვნა.
მუ­ნი­ცი­პა­ლი­ტე­ტის რო­ლი სა­ინ­ვეს­ტი­ციო საქ­მი­ან­ობ­ა­ში
თა­ნა­მედ­რო­ვე გლო­ბა­ლუ­რი გა­მოწ­ვე­ვე­ბის ფონ­ზე, გან­სა­კუთ­რე­ბით გან­ვი­თა­რე­ბად ქვეყ­ნებ­ში, აქ­ტუ­ალ­უ­რი გახ­და ინ­ვეს­ტი­ცი­ებ­ით წარ­მო­ებ­უ­ლი საქ­მი­ან­ო­ბა. შე­სა­ბა­მი­სად, ქვეყ­ნის ეკ­ონ­ომ­იკ­უ­რი ზრდი­სა და გან­ვი­თა­რე­ბის­თვის სა­ხელ­მწი­ფოს მხრი­დან მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ის­ე­თი ღო­ნის­ძი­ებ­ებ­ის და­ნერ­გვა, რო­მე­ლიც ხელს შე­უწ­ყობს სა­ინ­ვეს­ტი­ციო ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბის ოპ­ტი­მი­ზა­ცი­ა­სა და მო­დერ­ნი­ზა­ცი­ას. ამ­იტ­ომ ქვეყ­ნის მმარ­თველ­მა ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ დი­დი ყუ­რად­ღე­ბა უნ­და მი­აქ­ცი­ოს უც­ხო­უ­რი ინ­ვეს­ტი­ცი­ებ­ის ის­ეთ მო­ზი­დავს, რო­მე­ლიც ორ­ი­ენ­ტი­რე­ბუ­ლი იქ­ნე­ბა და­საქ­მე­ბულ­თა სო­ცი­ალ­ურ დაც­ვა­ზე, ტექ­ნო­ლო­გი­უ­რი სი­ახ­ლე­ებ­ის და­ნერ­გვა­ზე და არა იაფ სა­მუ­შაო ძა­ლის გა­მო­ყე­ნე­ბა­ზე. ინ­ვეს­ტი­ცია ქვეყ­ნის მდგრა­დი და სტა­ბი­ლუ­რი გან­ვი­თა­რე­ბის გა­და­სა­ხე­დი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, გრძელ­ვა­დი­ან პერ­სპექ­ტი­ვა­ში რთუ­ლი ეკ­ონ­იმ­იკ­უ­რი სი­ტუ­აც­ი­ის დაძ­ლე­ვა­ში და მის შე­სამ­სუ­ბუ­ქებ­ლად უნ­და გა­მო­იყ­ენ­ებ­ოდ­ეს და არა ინ­ვეს­ტო­რის ია­ფი მუ­შა­ხე­ლის ბაზ­რად დარ­ჩეს. მიმ­დი­ნა­რე ეტ­აპ­ზე სა­ქარ­თვე­ლოს რე­გი­ონ­ებ­ის მუ­ნი­ცი­პა­ლი­ტე­ტებ­ში ძი­რი­თა­დი პრობ­ლე­მა ეკ­ონ­ომ­იკ­უ­რი ფო­ნია, რაც გა­მო­იხ­ატ­ე­ბა ერთ სულ მო­სახ­ლე­ზე მშპ-ს და­ბა­ლი მაჩ­ვე­ნებ­ლით, უმ­უშ­ევ­რო­ბის მა­ღა­ლი დო­ნი­თა და სო­ცი­ალ­ურ­ად და­უც­ვე­ლი მო­სახ­ლე­ობ­ის მა­ღა­ლი პრო­ცენ­ტით. ნე­ბის­მი­ე­რი ქვე­ყა­ნის პო­ლი­ტი­კუ­რი და სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი წრე­ებ­ის ერთ-ერ­თი და აქ­ტი­უ­რი დის­კუ­სი­ის სა­გა­ნია ეკ­ონ­ომ­იკ­უ­რი გან­ვი­თა­რე­ბა, სო­ცი­ალ­უ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბა, ერ­ოვ­ნუ­ლი ვა­ლუ­ტის გა­უფ­ას­ურ­ე­ბა და ინ­ფლა­ცია. აღ­ნიშ­ნუ­ლი მდგო­მა­რე­ობ­ის თა­ვი­დან აც­ილ­ებ­ის სა­უკ­ეთ­ე­სო სა­შუ­ალ­ებ­აა ინ­ვეს­ტი­ცია. გან­სა­კუთ­რე­ბით მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია გან­ვი­თა­რე­ბა­დი ქვეყ­ნე­ბის­თვის უც­ხო­უ­რი ინ­ვეს­ტი­ცი­ებ­ის რო­ლი, ვი­ნა­იდ­ან ში­და ინ­ვეს­ტი­ცი­ე­ბი ამ დროს დე­ფი­ცი­ტია, რო­მელ­საც ემ­ატ­ე­ბა, ქვეყ­ნის ეკ­ონ­ომ­იკ­უ­რი ზრდი­სა და მო­სახ­ლე­ობ­ის ცხოვ­რე­ბის დო­ნის შე­მა­ფერ­ხე­ბე­ლი ფაქ­ტო­რი – არ­ას­ტა­ბი­ლუ­რი ფი­ნან­სუ­რი მდგო­მა­რე­ო­ბა. შე­სა­ბა­მი­სად, უც­ხო­უ­რი ინ­ვეს­ტი­ცი­ებ­ის ქვე­ყა­ნა­ში შე­მოს­ვლას სა­ბან­კო სეს­ხე­ბის მა­ღა­ლი საპ­რო­ცენ­ტო გა­ნაკ­ვე­თი, კონ­ფლიქ­ტუ­რი რე­გი­ონ­ე­ბი, გა­ნუ­ვი­თა­რე­ბე­ლი სა­ფონ­დო ბა­ზა­რი და სხვა­დას­ხვა ფაქ­ტო­რე­ბი უშ­ლის ხელს. თუმ­ცა უც­ხო­ურ ინ­ვეს­ტი­ცი­ებს მა­ღა­ლი ტექ­ნო­ლო­გი­უ­რი სი­ახ­ლე­ე­ბი, რთუ­ლი გა­მოწ­ვე­ვე­ბი და მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი მოთ­ხოვ­ნე­ბი აქვს. შე­სა­ბა­მი­სად, სა­ქარ­თვე­ლო ბუ­ნებ­რი­ვად ტო­ვებს უც­ხო­უ­რი ინ­ვეს­ტი­ცი­ებ­ის მო­ზიდ­ვის ნი­შას. ზე­მო­აღ­ნიშ­ნნუ­ლი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, ად­გი­ლობ­რი­ვი თვით­მმარ­თვე­ლო­ბის ერ­თე­ულ­ებ­ში ინ­ვეს­ტი­ცი­ის გან­ხორ­ცი­ელ­ებ­ის­ას ხე­ლი­სუფ­ლე­ბამ უნ­და და­გეგ­მოს და მო­ამ­ზა­დოს კონ­ცეფ­ცია დი­დი ინ­ფრას­ტრუქ­ტუ­რუ­ლი აქ­ტი­ვო­ბის­თვის, ვი­ნა­იდ­ან ინ­ვეს­ტი­ცი­ის გან­ხორ­ცი­ელ­ებ­ამ­დე ინ­ვეს­ტო­რი გა­დაწ­ყვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბი­სას მუ­ნი­ცი­პა­ლურ დო­ნე­ზე მხედ­ვე­ლო­ბა­ში იღ­ებს ორი ტი­პის ინ­სტი­ტუ­ცი­ონ­ალ­უ­რი და პერ­სო­ნა­ლუ­რი ფაქ­ტო­რე­ბის კო­რე­ლა­ცი­ურ მდგო­მა­რე­ობ­ას, თუ რო­გო­რია ხე­ლი­სუფ­ლე­ბის გავ­ლე­ნა სა­ინ­ვეს­ტი­ციო ლო­კა­ცი­ის შერ­ჩე­ვის პრო­ცეს­ში, სხვა­დას­ხვა ინ­დი­კა­ტო­რებ­ში ქვეყ­ნის გან­ვი­თა­რე­ბის პო­ტენ­ცი­ა­ლი და მი­სი სა­ერ­თა­შო­რი­სო იმ­ი­ჯი.
სამ­რეწ­ვე­ლო და სა­ვაჭ­რო კომ­პა­ნი­ებ­ის შე­და­რე­ბი­თი და­ხა­სი­ათ­ე­ბა
სა­წარ­მოო და არ­ას­აწ­არ­მოო და­ნა­ხარ­ჯე­ბი მკვეთ­რად უნ­და იყ­ოს ერ­თმა­ნე­თი­სა­გან გა­მიჯ­ნუ­ლი. სა­წარ­მოო და სა­ვაჭ­რო და­ნა­ხარ­ჯე­ბის დაჯ­გუ­ფე­ბა შე­საძ­ლე­ბე­ლო­ბას იძ­ლე­ვა გა­ნი­საზ­ღვროს მთლი­ა­ნი სა­წარ­მოო და­ნა­ხარ­ჯი. ეს იმ­ის­თვი­საა სა­ჭი­რო, რომ, რო­დე­საც მზა პრო­დუქ­ცია საწ­ყობს გა­და­ეც­ე­მა, რო­გორც მზა პრო­დუქ­ცია, გა­და­ცე­მა ის­ე­თი ღი­რე­ბუ­ლე­ბით ხდე­ბა, რო­მე­ლიც ას­ახ­ავს მის სა­წარ­მო­ებ­ლად გა­წე­ულ მთლი­ან სა­წარ­მოო და­ნა­ხარჯს. სა­ვაჭ­რო ად­მი­ნის­ტრა­ცი­უ­ლი, რე­ალ­იზ­აც­ი­ის, კო­მერ­ცი­უ­ლი და ფი­ნან­სუ­რი და­ნა­ხარ­ჯე­ბი არ არ­ის და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი სა­წარ­მოო პრო­ცეს­თან (არ არ­ის ლო­კა­ლი­ზე­ბუ­ლი სა­წარ­მოო შე­ნო­ბა­ში), ამ­დე­ნად, ის­ი­ნი არ მი­ეკ­უთ­ვნე­ბა სა­წარ­მოო და­ნა­ხარ­ჯე­ბის კა­ტე­გო­რი­ას.
ინ­ფორ­მა­ცი­უ­ლი ტექ­ნო­ლო­გი­ე­ბი და პერ­სო­ნა­ლის მარ­თვა სას­პორ­ტო სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო და­წე­სე­ბუ­ლე­ბებ­ში
ორ­გა­ნი­ზა­ცი­უ­ლი მე­ნეჯ­მენ­ტის გან­ვი­თა­რე­ბა­ში ინ­ფორ­მა­ცი­უ­ლი ტექ­ნო­ლო­გი­ებ­ის რო­ლი დი­დია და მდგო­მა­რე­ობს ახ­ა­ლი ცოდ­ნის მი­ღე­ბის, გა­და­მუ­შა­ვე­ბის, გავრ­ცე­ლე­ბი­სა და გა­მო­ყე­ნე­ბის პრო­ცე­სე­ბის დაჩ­ქა­რე­ბა­ში. მე­ნეჯ­მენ­ტის გან­ვი­თა­რე­ბის ეტ­აპ­ზე მოხ­და რამ­დე­ნი­მე ინ­ფორ­მა­ცი­უ­ლი რე­ვო­ლუ­ცია, რა­მაც გა­მო­იწ­ვია კარ­დინ­ლუ­რი ცვლი­ლე­ბე­ბი ტექ­ნო­ლო­გი­ის ავ­ტო­მა­ტი­ზა­ცი­ის პრო­ცეს­ში, აღ­ნიშ­ნულ­მა გა­რე­მო­ებ­ებ­მა ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებს მის­ცა სტი­მუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ის შექ­მნის, გა­და­მუ­შა­ვე­ბი­სა და გა­და­ცე­მის ავ­ტო­მა­ტი­ზე­ბუ­ლი პრო­ცე­სე­ბის შე­მუ­შა­ვე­ბა­სა და შექ­მნა­ში. გაძ­ლი­ერ­და სა­მეც­ნი­ე­რო ფუნ­და­მენ­ტუ­რი კვლე­ვე­ბი ტექ­ნო­ლო­გი­ის რო­ლი­სა და მნიშ­ვნე­ლო­ბის შე­სა­ხებ ორ­გა­ნი­ზა­ცი­უ­ლი და ად­ამ­ი­ან­უ­რი რე­სურ­სის მე­ნეჯ­მენ­ტის გან­ვი­თა­რე­ბის პერ­სპექ­ტი­ვის კუთ­ხით. ინ­ფორ­მა­ცი­უ­ლი ტექ­ნო­ლო­გი­ე­ბი და მი­სი მნიშ­ვნე­ლო­ბა ყო­ველ­წლი­ურ­ად ვი­თარ­დე­ბა და უფ­რო და უფ­რო აღ­წევს ცხოვ­რე­ბის ყვე­ლა მნიშ­ვნე­ლო­ვან ას­პექ­ტში. დღე­ვან­დელ რე­ალ­ობ­ა­ში პერ­სო­ნა­ლის მარ­თვა­ში იზ­ოლ­ირ­ებ­ულ­ად სა­ინ­ფორ­მა­ციო ტექ­ნო­ლო­გი­ებ­ის გა­მო­ყე­ნე­ბა წარ­მო­უდ­გე­ნე­ლია, რად­გან ის სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ას აძ­ლევს პრო­ცე­სე­ბის ავ­ტო­მა­ტი­ზა­ცი­ის გა­მო­ყე­ნე­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბას. თა­ნა­მედ­რო­ვე მე­ნეჯ­მენ­ტში სას­პორ­ტო სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­ის უმ­ეტ­ეს­ო­ბა პერ­სო­ნა­ლის მე­ნეჯ­მენ­ტის პრო­ცე­სის ავ­ტო­მა­ტი­ზა­ცი­ას ახ­ორ­ცი­ელ­ებს სა­ინ­ფორ­მა­ციო სა­შუ­ალ­ებ­ებ­ი­სა და სის­ტე­მე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბით. აღ­ნიშ­ნულ ნაშ­რომ­ში გა­ნი­ხი­ლუ­ლია სა­ინ­ფორ­მა­ციო ტექ­ნო­ლო­გი­ებ­ის მნიშ­ვნე­ლო­ბა პერ­სო­ნა­ლის მარ­თვა­ში, რაც სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ას აძ­ლევს სა­შუ­ალ­ებ­ას იყ­ოს ყო­ველ­თვის ერ­თი ნა­ბი­ჯით წინ და უს­წრებ­დეს მის კონ­კუ­რენ­ტებს, რომ­ლებ­საც ინ­ფორ­მა­ცი­უ­ლი ტექ­ნო­ლო­გი­ებ­ის გან­ვი­თა­რე­ბის მი­მარ­თუ­ლე­ბით პერ­სო­ნა­ლის მარ­თვა­ში ნერ­გავ­დნენ აქ­ტი­ვო­ბებს. დღე­ვან­დელ რე­ალ­ობ­ა­ში სა­ინ­ფორ­მა­ციო ტექ­ნო­ლო­გი­ებ­ის მნიშ­ვნე­ლო­ბა დი­დია და მდგო­მა­რე­ობს იმ­ა­ში, რომ იგი ახ­დენს მე­ნეჯ­მენ­ტის ოპ­ტი­მი­ზა­ცი­ას ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ა­ში, რაც, თა­ვის მხრივ, ზრდის მიზ­ნის მიღ­წე­ვის შე­საძ­ლებ­ლო­ბას, ას­ე­ვე აქვს იმ­ის უპ­ირ­ატ­ეს­ო­ბა, რომ ამ­ცი­რებს ფი­ნან­სურ ხარ­ჯებს და ზრდის ხა­რისხს, ამ ყო­ვე­ლი­ვეს შე­დე­გად ვი­ღებთ: კად­რე­ბის დე­ნა­დო­ბის შემ­ცი­რე­ბას, შრო­მის პრო­დუქ­ტი­ულ­ობ­ის ზრდას, ეფ­ექ­ტუ­რო­ბას და ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ის და­სა­ხუ­ლი მიზ­ნის შეს­რუ­ლე­ბას. თა­ნა­მედ­რო­ვე ტექ­ნო­ლო­გი­უ­რი სის­ტე­მე­ბი, კომ­პა­ნი­ას ეხ­მა­რე­ბა ხელ­ფა­სე­ბის გა­მოთ­ვლა­ში, დაქ­ვით­ვე­ბის, და­რიც­ხვე­ბი­სა და შე­სა­ბა­მი­სი არ­ით­მე­ტი­კუ­ლი შეც­დო­მე­ბის შემ­ცი­რე­ბა­ში. თა­ნა­მედ­რო­ვე ტექ­ნო­ლო­გი­ებს საკ­მა­ოდ დი­დი დი­აპ­აზ­ო­ნი სა­შუ­ალ­ე­ბა აქვს, მას შე­უძ­ლია გან­ჭვრი­ტოს პრობ­ლე­მის გა­დაჭ­რის ყვე­ლა შე­საძ­ლო ალ­ტერ­ნა­ტი­ვა.
სა­ხელ­მწი­ფო ენა და ბი­ლინ­გვუ­რი გა­ნათ­ლე­ბა
ნაშ­რო­მი ეხ­ე­ბა იმ­ას, თუ რა დი­დი მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვს მულ­ტი­ლინ­გვურ გა­ნათ­ლე­ბას, სა­ხელ­მწი­ფო ენ­ის და­უფ­ლე­ბას სა­მო­ქა­ლა­ქო ინ­ტეგ­რა­ცი­ის­თვის და ამ­ა­ვე დროს სა­კუ­თა­რი იდ­ენ­ტო­ბის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბი­სა და გან­ვი­თა­რე­ბის­თვის. მულ­ტი­ლინ­გვუ­რი გა­ნათ­ლე­ბის პო­ლი­ტი­კა სა­ხელ­მწი­ფო პო­ლი­ტი­კის ნა­წი­ლია, რო­მე­ლიც გუ­ლის­ხმობს, რომ შე­იქ­მნას სა­ერ­თო სა­კო­მუ­ნი­კა­ციო ენა სა­ხელ­მწი­ფო­ში და ენ­ის ფლო­ბა იყ­ოს გა­რან­ტი სა­ზო­გა­დო­ებ­ა­ში ეფ­ექ­ტუ­რი სა­მო­ქა­ლა­ქო ინ­ტეგ­რა­ცი­ი­სა. ორ­ენ­ოვ­ა­ნი გა­ნათ­ლე­ბა წარ­მო­ად­გენს ინ­სტრუმ­ნეტს, რა­თა ყვე­ლას მი­ეც­ეს მო­ნა­წი­ლე­ობ­ი­სა და პრო­ფე­სი­უ­ლი წარ­მა­ტე­ბის თა­ნა­ბა­რი შე­საძ­ლებ­ლო­ბა.
ხე­ლოვ­ნუ­რი ინ­ტე­ლექ­ტის გა­მო­ყე­ნე­ბა ინ­გლი­სუ­რი ენ­ის სწავ­ლე­ბა­ში: სა­უკ­ეთ­ე­სო პრაქ­ტი­კე­ბი­სა და გა­მოწ­ვე­ვე­ბის ან­ალ­ი­ზი
სტა­ტია გა­ნი­ხი­ლავს ხე­ლოვ­ნუ­რი ინ­ტე­ლექ­ტის (AI) როლს ინ­გლი­სუ­რი ენ­ის, რო­გორც უც­ხო­უ­რი ან მე­ო­რე ენ­ის (EFL/ESL), ეფ­ექ­ტურ სწავ­ლე­ბა­ში. თვი­სებ­რივ სა­მა­გი­დო და სა­ერ­თა­შო­რი­სო კვლე­ვე­ბის, პო­ლი­ტი­კის დო­კუ­მენ­ტე­ბი­სა და ინ­სტი­ტუ­ცი­უ­რი ან­გა­რი­შე­ბის შე­და­რე­ბით, თე­მა­ტურ ან­ალ­იზ­ზე დაყრ­დნო­ბით, ნაშ­რო­მი იკ­ვლევს, თუ რო­გორ მოქ­მე­დებს AI-ზე და­ფუძ­ნე­ბუ­ლი ინ­სტრუ­მენ­ტე­ბი ენ­ის შეს­წავ­ლის პრო­ცეს­ში სტუ­დენ­ტთა ემ­ოც­ი­ურ ჩარ­თუ­ლო­ბა­ზე, მო­ტი­ვა­ცი­ა­ზე, თვით­და­ჯე­რე­ბუ­ლო­ბა­ზე, შფოთ­ვა­სა და ფსი­ქო­ლო­გი­ურ კე­თილ­დღე­ობ­ა­ზე. ან­ალ­ი­ზი ავ­ლენს ეფ­ექ­ტი­ან პრაქ­ტი­კებს, რო­გო­რი­ცაა ად­აპ­ტუ­რი უკ­უკ­ავ­ში­რი, ემ­ოც­ი­ებ­ზე მგრძნო­ბი­ა­რე ტი­უტ­ორ­ინ­გი, პერ­სო­ნა­ლი­ზე­ბუ­ლი სას­წავ­ლო ტრა­ექ­ტო­რი­ე­ბი და AI-მე­დი­ირ­ებ­უ­ლი კო­მუ­ნი­კა­ცია, და იმ­ავ­დრო­ულ­ად გა­ნი­ხი­ლავს ძი­რი­თად გა­მოწ­ვე­ვებს, მათ შო­რის AI სის­ტე­მე­ბის მი­ერ ემ­ოც­ი­ებ­ის არ­ას­წორ ინ­ტერ­პრე­ტა­ცი­ას, ავ­ტო­მა­ტი­ზე­ბულ უკ­უკ­ავ­შირ­თან და­კავ­ში­რე­ბულ დე­მო­ტი­ვა­ცი­ას, ეთ­იკ­ურ სა­კით­ხებს, მას­წავ­ლებ­ლის პრო­ფე­სი­უ­ლი იდ­ენ­ტო­ბის და­ძა­ბუ­ლო­ბა­სა და ტექ­ნო­ლო­გი­ა­ზე მოს­წავ­ლე­თა გა­და­ჭარ­ბე­ბუ­ლი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბის რის­კებს. სტა­ტია და­სას­რულს მი­მო­იხ­ილ­ავს იმ პე­და­გო­გი­ურ და სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო პო­ლი­ტი­კებს, რომ­ლე­ბიც მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია მას­წავ­ლებ­ლე­ბის­თვის, სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო და­წე­სე­ბუ­ლე­ბე­ბის ხელ­მძღვა­ნე­ლე­ბი­სა და პო­ლი­ტი­კის შემ­მუ­შა­ვებ­ლე­ბის­თვის ხე­ლოვ­ნუ­რი ინ­ტე­ლექ­ტის ენ­ობ­რივ პე­და­გო­გი­კა­ში და­ბა­ლან­სე­ბუ­ლი და ეთ­იკ­ურ­ად პა­სუ­ხისმ­გე­ბე­ლი­ა­ნი ინ­ტეგ­რა­ცი­ის მიზ­ნით. კვლე­ვა გან­სა­კუთ­რე­ბით აქ­ტუ­ალ­ურ­ია სა­ქარ­თვე­ლოს სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო კონ­ტექს­ტის­თვის, სა­დაც სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო ინ­სტი­ტუ­ტე­ბი სულ უფ­რო მე­ტად იკ­ვლე­ვენ AI-ზე და­ფუძ­ნე­ბულ სას­წავ­ლო სტრა­ტე­გი­ებს ინ­გლი­სუ­რი ენ­ის სწავ­ლე­ბის ეფ­ექ­ტი­ან­ობ­ი­სა და ემ­ოც­ი­უ­რი მდგრა­დო­ბის გა­საძ­ლი­ერ­ებ­ლად.
ტელე­ვი­ზია ზე­მოქ­მე­დებს ტე­ლე­მა­ყუ­რე­ბელ­ზე თა­ვი­სი გა­და­ცე­მე­ბის ერ­თი­ან­ობ­ით, რომ­ლე­ბიც მი­უხ­ედ­ავ­ად ჟან­რობ­რივ-თე­მა­ტი­კუ­რი ნა­ირ­სა­ხე­ობ­ი­სა, გარ­კვე­ულ ერ­თო­ბას ქმნი­ან. მი­უხ­ედ­ავ­ად სო­ცი­ალ­უ­რი მე­დი­ის გა­აქ­ტი­ურ­ებ­ი­სა ტე­ლე­ვი­ზი­ას მა­ინც არ და­უკ­არ­გავს აქ­ტუ­ალ­ო­ბა და ის მა­ინც რჩე­ბა ერთ-ერთ მთა­ვარ „იარ­აღ­ად“. ხან­და­ხან ხდე­ბა ის­იც, რომ ტე­ლე­ვი­ზი­ით პირ­ვე­ლად გა­სუ­ლი ახ­ა­ლი ამ­ბა­ვი შემ­დეგ ხდე­ბა სხვა­დას­ხვა სა­ინ­ფორ­მა­ციო სა­აგ­ენ­ტო­ებ­ის ახ­ა­ლი ამ­ბე­ბის ნუს­ხა­ში. ესე იგი შეგ­ვიძ­ლია და­ვას­კვნათ, რომ სო­ცი­ალ­უ­რი მე­დი­ის წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბიც კი ყუ­რად­ღე­ბით აკ­ვირ­დე­ბი­ან ტე­ლე­ვი­ზი­ის სა­ინ­ფორ­მა­ციო სამ­სა­ხუ­რე­ბის მი­ერ გად­მო­ცე­მულ ახ­ალ ამ­ბებს. შე­იძ­ლე­ბა მოხ­დეს პი­რი­ქი­თაც. ტე­ლე­ვი­ზი­ის წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბი დროს არ კარ­გა­ვენ სხვა­დას­ხვა ინ­ტერ­ნეტ მე­დი­ის მი­ერ გავრ­ცე­ლე­ბუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ის გა­და­მოწ­მე­ბა­ზე და შემ­დეგ ეთ­ერ­ში გაშ­ვე­ბა­ზე. ჩვენ ვთვლით, რომ ტე­ლე­მა­ყუ­რე­ბელ­მა სა­ჭი­როა, იც­ოდ­ეს თუ ვინ დგას ამა თუ იმ ტე­ლე­ვი­ზი­ის უკ­ან და ამ­ით ის დარ­წმუნ­დე­ბა ახ­ა­ლი ამ­ბე­ბის მი­ერ გად­მო­ცე­მუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ის ნამ­დვი­ლო­ბა­ში, არ­ამ­იკ­ერ­ძო­ებ­ულ­ობ­ა­სა და ა.შ. ტე­ლე­ვი­ზია ნამ­დვი­ლად შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­იყ­ენ­ოს ამა თუ იმ პირ­მა, ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ამ, ბიზ­ნეს­მა, პო­ლი­ტი­კოს­მა სა­კუ­თა­რი პი­არ­ის­ათ­ვის და თა­ვის სა­სარ­გებ­ლოდ გა­დაჭ­რას, არ­სე­ბო­ბის შემ­თხვე­ვა­ში, ძა­ლი­ან მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნი პრობ­ლე­მა, რო­მე­ლიც მას შე­იძ­ლე­ბა სა­კუ­თა­რი მოღ­ვა­წე­ობ­ის დროს გა­უჩნ­დეს და ამ­ით ზი­ა­ნი მი­აყ­ენ­ოს სხვა ად­ამ­ი­ანს, რად­გან ტე­ლე­ვი­ზია შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი იყ­ოს, რო­გორც „მძლავ­რი იარ­ა­ღი“ სა­კუ­თა­რი უკ­ან­ო­ნო მიზ­ნე­ბის მიღ­წე­ვი­სათ­ვის.